Oplossingsgericht Coachen
Oplossingsgericht coachen in onder meer het onderwijs
Oplossingsgericht coachen staat kort gezegd voor vooruitkijken in plaats van achterom. Denken in de richtingen van oplossingen in plaats van problemen. En hoewel dit een eenvoudige benadering lijkt, zijn niet veel mensen gewend op deze manier naar hun problemen te kijken.
U herkent het vast dat men meer de neiging heeft om te kijken naar wat er niet kan dan naar wat er wel kan. Oplossingsgerichte coaching is een methode die gebruik maakt van het vooruit kijken, en hiermee toekomst gericht is. Omdat veel coaches en mensen dus werken met het oog op het probleem, zal in dit artikel worden getracht duidelijk te maken wat het coachen vanuit een oplossingsgerichte invalshoek nu precies inhoudt.
Oplossingsgerichte coaching werkt aan de hand van de volgende basisregels:
- Als iets niet werkt, stop er dan mee.
- Als iets niet werkt stop er dan mee en doe iets anders.
- Als iets wel werkt, doe er méér van.
- Als iets werkt, leer het (van) een ander.
De zienswijze dat probleem en oplossing twee aparte zaken zijn, maakt de kern uit van de coachingmethode. Door vanuit de oplossing te werken houdt u iedere mogelijkheid open om te gebruiken als oplossing, en sluit u niets op voorhand uit. Dit is vanuit het oogpunt van een coach gezien ook een voordeel, omdat een coach ook veel meer mogelijkheden heeft om een cliënt te begeleiden naar een duurzame oplossing voor het probleem wat bestaat.
Hoe eenvoudig dit ook mag klinken, en hoe vanzelfsprekend deze vier basisregels ook over mogen komen, het gebeurt vaak dat mensen juist vasthouden aan iets wat gewoon niet (goed) werkt. Dit gebeurt vooral in situaties waarin mensen volgens vaste patronen moeten werken en de routines waarmee de mensen gewend zijn om te werken. In plaats van in deze patronen en routines verstrikt te raken kunnen deze patronen en routines ook gezien worden als kansen om een probleem eens geheel anders aan te pakken.
Flexibele coaching
Een coach kan de oplossingsgerichte coachingmethode gebruiken door acht fasen in de gesprekken met de cliënt te doorlopen. Contact leggen, context verhelderen en problemen onderkennen, doelen formuleren, resources ontdekken, positieve uitzonderingen identificeren, complimenteren, schalen en toekomstgerichtheid zijn de namen van deze acht fases. Door deze fases te doorlopen en met elkaar te combineren kunnen coaches en cliënten gezamenlijk een probleem op een goede wijze oplossen.
Met name de onderdelen context verhelderen en problemen onderkennen evenals complimenteren zijn twee belangrijke fases in het oplossingsgericht coachen. Door duidelijkheid te verkrijgen over de context waarin problemen geplaatst moeten worden kan de coach een goede basis leggen voor de rest van het traject. Het complimenteren is van belang om het zelfvertrouwen van de cliënt (opnieuw) op te bouwen. Door de duidelijke fases van de coachingmethode zelf, is dit traject ook heel geschikt om te worden gebruikt binnen het coachen in het onderwijs.
De flexibiliteit van de methode en de vele mogelijkheden die de coach heeft om een 'probleem' te benaderen maken het kijken naar een situatie vanuit een oplossingsgerichte houding zo prettig om mee te werken als het gaat om het coachen van cliënten. De methode kent een grote mate van vrijheid voor zowel coach als cliënt waar het het beetpakken van mogelijkheden voor een oplossing betreft. Dit maakt oplossingsgericht coachen een methode die zeker het proberen waard is.